58 Nièvre

  • Eglise Saint-Patrice te Saint-Parize-le-Châtel (Nièvre 58)

    Eglise Saint-Patrice

    te Saint-Parize-le-Châtel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Frankrijk,bourgogne,nièvre 58,kerk,portaal,kapiteel

    Bijlagen.

    -http://www.bourgogneromane.com/

    -http://www.bourgogneromane.com/edifices/stparize.htm

    -http://bourgognemedievale.com/departement-et-pays/nievre/pays-nevers-sud-nivernais/saint-parize-chatel/

    -https://atlas-roman.blogspot.be/2014/11/58-nievre-romane.html

    -https://atlas-roman.blogspot.be/2014/11/saint-parize-le-chatel-eglise-saint-Patrice.html

    -http://www.monumentum.fr/eglise-crypte-pa00113009.html

    -http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_1=REF&VALUE_1=PA00113009

    -http://www.web-croqueur.fr/crypte-de-leglise-de-saint-parize-le-chatel/

    -https://www.art-roman.net/stparize/stparize.htm

    -http://www.gennievre.net/wiki/index.php/Saint_Parize_le_Chatel_%C3%A9glise

    -http://www.etudes-chapiteaux-romans.com/Saint-Parize-le-chatel.htm

    -http://olivier.pasteur.free.fr/Saintpa/Eglise.html

    -http://patrimoine-de-france.com/nievre/st-parize-le-chatel/eglise-et-crypte-2.php

    -https://plus.google.com/u/0/114232711193413610987/posts/VdRNxnyycUL

  • Eglise Saint-Julien te Mars-sur-Allier (Nièvre 58)

    Eglise Saint-Julien te Mars-sur-Allier

     

    Geschiedenis.

    De kerk bezet waarschijnlijk de site van een Gallisch heiligdom maar men weet niet zoveel over de oorsprong van Mars.  Het bestaan van een monasterium voor mannen is reeds in 887 bevestigd.  Deze hing waarschijnlijk af van de abdij van la Charité.  In 1097 bevestigt een bull van paus Urbanus II dat deze plaats overgaat als afhankelijk van Souvigny en wordt aldus een priorij van Cluny.  Het is in de loop van de 12de eeuw dat de huidige kerk is opgericht.

    In 1686 gaat Mars over in de handen van de graaf van Nevers.  De kerk blijft onder de afhankelijkheid van Cluny tot en met de Revolutie.  In 1789 wordt de kerk in beslag genomen en verkocht aan particulieren.  Later wordt de kerk aan de gemeente geschonken en wordt een parochiekerk.  Van de gebouwen van de priorij zelf is niets bewaard gebleven.

    In 1859 vindt er een belangrijke restauratie plaats.  Het gebouw werd als historisch monument geklasseerd in 1859. 

    De kerk is toegewijd aan Saint-Julien.  Dit was een Romeinse soldaat die in Vienne geboren was en in 304 te Brioude (Auvergne) werd terechtgesteld.

     

    Beschrijving.

    De kerk is Romaans in zijn geheel en met een homogeen aspect.  Zij werd waarschijnlijk opgericht in 2 bouwfazen en sterk gerestaureerd in de 19de eeuw.  Het plan is rechthoekig met een schip van 3 traveeën met zijbeuken, een niet uitstekend transept onder de klokkentoren en een koor met een apsis van 5 wanden.  De constructie is van een verzorgd aspect met delen in regelmatige klein en groot metselverband.  Het schip zou dateren van het 2de kwart van de 12de eeuw terwijl de vergroting van het koor en de constructie van de klokkentoren zich waarschijnlijk situeren in de 2de helft van de 12de eeuw.  De sacristie ten noorden van het koor is van later.

     

    Buitenzijde.

    De muren van het schip zijn heel sober met platte steunberen en kleine bogen aan het monoliete linteel.  Het zuidelijke portaal van het schip stelt een linteel voor, gebeeldhouwd met een mooie magriet van Bourgondië onder een boogring en een lijst met zaagtanding.

    12.jpg

    37.jpg

    16.jpg

    17.jpg

    18.jpg

    De centrale klokkentoren stelt 2 verdiepingen voor die mooi versierd zijn met paarsgewijze bogen met colonnetten, kapitelen en archivolten met staafvormige kanteelversiering, en een daklijst met modillons. 

    13.jpg

    14.jpg

    15.jpg

    Het kooreinde stelt een dubbele gootklos voor voorzien van modillons dat getuigt van de integratie van een apsis van een eerste bouwcampagne in een groot vijfhoekig kooreinde.  Twee steunbeerzuilen met kapitelen begrenzen een drietal bogen (vensters) waarbij deze in het midden versierd is met een archivolt van staafvormige kanteelversiering.  De andere vensters van het kooreinde zijn later herdaan geweest.  Een gootklos versierd met modillons en zaagtanding onderlijnt de daken van het kooreinde, het transept en het schip.  De modillons zijn in de 19de eeuw gerestaureerd geweest maar behouden nog steeds een rijk beeldhouwwerk met dieren zoals vogels, schorpioenen, stieren, duiven, uilen, arenden, kalveren, schapen, geiten, kikker en hagedissen alsook met mensenhoofden en dierenkoppen.

    19.jpg

    20.jpg

    26.jpg

    27.jpg

    21.jpg

    22.jpg

    23.jpg

    24.jpg

    25.jpg

    28.jpg

    30.jpg

    31.jpg

    32.jpg

    33.jpg

    34.jpg

    35.jpg

     

    Het portaal van de westelijke gevel opent zich in een rechthoekige uitbouw met een gootklos versierd met modillons.  Zijn timpaan is omkaderd door 3 boogringen met een mooi beeldhouwwerk van een naïeve makelij toegewijd aan het midden van de 12de eeuw.  Het stelt zich samen met 2 boven elkaar gezette registers en bewaart enkele restanten van de polychromie.  Op het binnenste register is Christus in majesteit in een mandorla omgeven door de symbolen van de 4 Evangelisten en 6 apostelen.  Christus is met een stralenkrans omgeven door dmv een eenvoudig kruis, zegenend met zijn rechterhand en dragend het boek in zijn linkerhand.  De Evangelisten zijn gevleugeld en voorzien van een stralenkrans.  Bij de apostelen waarvan de gezichten vergroot en voorovergebogen zijn, herkent men de heilige Petrus met zijn sleutel links en de heilige Paulus rechts die kaal is en een gebedsriem draagt.  Op het bovenste register is een monsterkop gebeeldhouwd uitspuwend rankversiering met gebladerte dat zich beëindigd in palmetten.  De steunmuren van het portaal stellen zich samen met 4 zuilen en 2 gegroefde pijlers waarvan de gerestaureerde kapitelen zijn gebeeldhouwd met waterplanten, monsterkoppen en geometrisch loofwerk.

    38.jpg

    39.jpg

    40.jpg

    41.jpg

    42.jpg

    43.jpg

    44.jpg

    45.jpg

    46.jpg

    49.jpg

    48.jpg

    47.jpg

    50.jpg

     

    Binnenzijde.

    De binnenzijde van de kerk is origineel.  Het schip is overwelfd met een gebroken tongewelf op gordingen die op 4 ronde pijlers rusten.  De grote, gebroken boogreeksen en de korte pijlers ontvangen er de gordelbogen.  Aan de gevel waar zich de enige boog (venster) bevindt, verlicht de kerk, worden de boogreeksen ontvangen door 2 half in de muur ingemetselde zuilen met een sluitversiering.  De zijbeuken zijn overwelfd door de tongewelven die zich boven de diafragmabogen bevinden, gesitueerd boven de gebroken boogreeksen en de half in de muur ingewerkte zuilen.

    52.jpg

    80.jpg

    62.jpg

    53.jpg

    54.jpg

    Het transept kan men als een 4de travee beschouwen van het schip maar onderscheidt zich door zijn pijler en zijn overwelving.  Het tongewelf van de kruising is ondersteund door 2 grote halve bogen die de vierkante pijlers met half ingewerkte zuilen verbinden, ten westen gesitueerd van de kruising van de triomfboog van het koor.  De kruisbeuken zijn overwelfd met halve tongewelven die eveneens de centrale klokkentoren ondersteunen.

    75.jpg

    78.jpg

    76.jpg

    77.jpg

    79.jpg

    Het koor en de apsis omsluiten de breedte van het transept.  De korte, rechte travee is overwelfd met een gebroken tongewelf op 2 gordelbogen die terugvallen op de half ingewerkte zuilen.  De apsis in halfkoepel stelt een getande rij voor bovenaan de 3 centrale bogen met lijstwerk en colonnetten.  Aan de zijden omkaderen 2 bogen de colonnetten, andere latere bogen.

    65.jpg

    66.jpg

    67.jpg

    68.jpg

    69.jpg

    70.jpg

    71.jpg

    72.jpg

    73.jpg

    74.jpg

    De kapitelen vormen een bescheiden gebeeldhouwd geheel waar vegetarische decors en monsterkoppen domineren.  De binnenzijde telt 30 kapitelen maar deze van de pijlers en de zuilen zijn in een ruwe vorm gehakt.  Enkel deze aan de westelijke muur van de noordelijke zijbeuk stelt een werkelijke interesse voor met monsterkoppen die rankenversiering uitbraken, alzo hernemend het thema van het timpaan.  De zuilen van de pijlers aan de kruising stellen 8 kapitelen voor met andere uitbrakende koppen, van slangen alsook van vegetarische of geometrische decors.  De kapitelen van de zuilen van de apsis zijn interessanter.  Men ontdekt er gezichten in het gebladerte, tegen elkaar gezette leeuwen waarbij de koppen en de poten zich met elkaar vervoegen, met monsters uitbrakend rankenversiering van gebladerte en zich beëindigend door dennenappels alsook met fruit en gebladerte.

    56.jpg

    57.jpg

    58.jpg

    59.jpg

    60.jpg

    61.jpg

     

     

    Bronnen :

    - Jean Dupont in Nivernais-Bourbonnais roman; Editions de Zodiaque, la Nuit des Temps 45; abbaye de Sainte-Marie de la Pierre qui vire 1976.

    - Sapin C., Arnaud C; en Berry W in Bourgogne romane; Dijon 2006.

    - M. Anfray in l'architecture religieuse du Nivernais au Moyen Âge; les églises Romanes, Paris 1951. 

     

  • Église Saint-Pierre te Saint-Pierre-le-Moûtier (Nièvre 58)

    Église Saint-Pierre te Saint-Pierre-le-Moûtier

     

    Geschiedenis

    Een eerste monasterium Saint-Pierre werd in 740 opgericht door de Benedictijnen van Saint-Martin van Autun waarvan ze direct afhingen.  De inplanting hiervan lag in de nabijheid van de Romeinse heirweg van Autun naar Bordeaux en de gronden werden hun geschonken door koningin Brunhaut (Merovingische periode).

    In de 9de eeuw installeerden de monniken zich hier definitief en hun gemeenschap werd er verheven tot een priorij.

    Een bull van paus Alexander III in 1164 bevestigde de afhankelijkheid van de priorij van Saint-Pierre aan de voortvarende abdij Saint-Martin en in de daaropvolgende jaren bevestigde Lodewijk VII, koning van Frankrijk, zijn bescherming en de instanthouding van deze plaats waar zijn zoon Philippe-August in 1222 een koninklijke baljuwschap installeerde.

    In 1180 begiftigde Archambault de Bourbon de priorij met talrijke schenkingen waardoor men in 1234 de parochiekerk kon oprichten.

    In november 1429 kwam hier Jeanne d'Arc aan die op weg was om La Charité te bevrijden, dat door een talrijke troepenmacht van 50 000 man onder leiding van de heer d'Albret en zijn Engelse geallieerden.  Toen op 04 november de aanval leek uit te draaien op een grote mislukking, zou zij na een gebed, met een hernieuwde aanval met groot gemak hebben ingenomen.  Ridder Jean d'Aulon beschouwde dit als een mirakel dat de stad zo vlug en met zo'n gemak werd ingenomen.  Deze episode uit het leven van Jeanne d'Arc is ook het thema van de meeste moderne versiering in de kerk.

    De kloostergebouwen werden in 1910 afgebroken.

    De kerk Saint-Pierre werd als historische monument geklasseerd in 1886.

     

    Beschrijving.

    Van de Romaanse kerk die opgericht werd rond 1100 en een eeuw later werd beëindigd, rest nog enkel de verheffing het schip, de zuidelijke zijbeuk, het transept en een gedeelte van het herwerkte Romaanse koor.  Een crypte, misschien zelfs preromaans, bevond zich onder het koor maar is nu opgevuld en dichtgemaakt.  De kerk werd tijdens verschillende perioden herwerkt en overgerestaureerd in de 19de eeuw.  De noordelijke zijbeuk is van het einde van de 13de eeuw, de zijkapellen van het schip zijn van de 15de en 16de eeuw en het gewelf van het schip dateert van de 19de eeuw.  Het vlakke kooreinde vervangt waarschijnlijk een Romaans kooreinde met een apsis en 2 absidiolen.  De klokkentoren op de kruising alsook de sacristie achter het kooreinde zijn modern.  De Kapel van Jeanne d'Arc dateert van 1934.  Een kloostergang met hierrond de kloostergebouwen bevond zich ten noorden van de kerk maar is nu verdwenen.  Een portaal van de 17de eeuw aan de zijde van de Place de Jeanne d'Arc is hiervan het enige restant.

    47.jpg

    Buitenzijde.

    Aan de buitenzijde van de kerk herkent men de Romaanse structuur van het gebouw enkel door de hoge vensters van het schip, de muren van het transept en de gebeeldhouwde modillons met gezichten aan het koor.  De westelijke gevel die herwerkt werd tijdens de Gotische periode stelt een fronton met bogen en een kapel met 2 beelden van heiligen voor.  Het bescheiden portaal stelt colonnetten, kapitelen met knoppen en booggordingen voor.  Het vlakke kooreinde stelt eveneens een fronton met bogen voor.  Een traptorentje flankeert het transept waarbij op de kruising zich de klokkentoren bevindt die herdaan is met eenvoudige bogen.  Het zuidelijke portaal van het schip stelt een archivolt voor met rankenversiering en 6 kapitelen met gebladerte.

    4.jpg

    5.jpg

    7.jpg

    2.jpg

    3.jpg

    Het noordelijke portaal van het transept dat uitgaf op de kloostergang van de priorij, stelt een mooi gebeeldhouwd decor voor.  Het dateert van het einde van de 12de eeuw of begin 13de eeuw en stelt één van de laatste Romaanse timpanen voor in de Bourgogne.  Het heeft enkele overeenkomsten met dit van Saint-Benoît-sur-Loire welk dateert van de jaren 1200 of met dit van Germigny-l'Exempt.  Op het timpaan vindt men Christus terug in majesteit, zegenend en dragend de wereldbol, tussen de 4 evangelisten onder 5 lobben.  Bovenaan schrijven Johannes en Mattheüs op hun lessenaar gebeeldhouwd met gebladerte.  De sporen van de beschildering bewijzen de oorspronkelijke polychromie.  Op de booggording bemerken we 4 engelen als wierookdragers, met kandelaars en wierookvaten, en 2 andere engelen bovenaan.  De archivolt in een gebroken boog is gebeeldhouwd met rankversiering van acanthusgebladerte.  Twee colonnetten met kapitelen van gebladerte staan bovenaan het baldakijn die beeldcolonnetten inhouden waarvan de structuur een stad voorstelt.  Op de kraagstenen van het portaal bevinden zich 2 personages, een jongeling en een bejaarde voorstellende de waterloop.

    8.jpg

    9.jpg

    10.jpg

    11.jpg

    12.jpg

    13.jpg

     

    Binnenzijde.

    Het schip stelt zich samen met 6 traveeën met 2 verdiepingen.  Deze samenstelling is niet symmetrisch daar zijn verheffing zich samenstelt met 6 Romaanse boogreeksen in het zuiden en 4 Gotische boogreeksen in het noorden.  Deze samenstelling dateert van de reconstructie van de noordelijke zijbeuk in de 13de eeuw met 4 traveeën onder ribgewelven of men bemerkt de herneming van 3 Romaanse pijlers.  In het zuiden vallen de grote boogreeksen in rondboog terug op de pijlers die begrensd worden met 3 half ingewerkte colonnetten en een pijler.  Zes hoge vensters openen zich onder het tongewelf dat in 1858 herdaan is tussen de hoge Romaanse half ingewerkte zuilen.  De zuidelijke zijbeuk is Romaans.  Zijn moderne graatgewelven vallen op de pijlers zonder imposten terug.  Drie kapellen in het zuiden en 2 in het noorden flankeren de zijbeuken.  Het transept bewaart zijn Romaanse structuur gedeeltelijk.  De kruising waarvan het gewelf herdaan is in de 17de eeuw stelt rondbogen voor met een dubbele gording in het zuiden en het oosten.  De kruisbeuken zijn overwelfd met een tongewelf maar de bogen van de noordelijke kruisbeuk zijn Gotisch.  Het koor dat eveneens overwelfd is met een tongewelf is verlicht door 2 bogen aan de zijwanden en 3 bogen in het vlakke kooreinde.  Het koor staat in verbinding met de zijbeuken en alzo 2 zijkapellen vormend, door de boogreeksen in de vorm van een korfboog.  Zoals bij het koor zijn ze overwelfd met een tongewelf en stellen een vlak kooreinde voor.

    14.jpg

    15.jpg

    17.jpg

    18.jpg

    20.jpg

    21.jpg

    Het schip bewaart 23 Romaanse kapitelen op het niveau van de pijlers en in de bovenste gedeelten. Hun opvatting benadert deze van het koor te Anzy-le-Duc en vertoont banden met de eerste ateliers van de beeldhouwkunst in het zuiden van Bourgondië.  Acht kapitelen zijn gebeeldhouwd met een vegetarische decoratie van het Korinthische type waarvan de opzet van een grote kwaliteit is.  Deze zijn met acanthusgebladerte, palmetten, gebladerte en knoppen.  De anderen ontvingen gehistoriseerde scenes, met dieren of mensenhoofden.  Aan de pijlers in het zuiden van het schip bemerkt men van west naar oost oa 4 griffoenen met 2 tov 2 tegen elkaar gezette griffoenen in een decor van gebladerte, de scene van Tweedracht en Eendracht met mensen die tegen elkaar discussiëren en een koppel dat elkaar omhelst, het kapiteel met een musicus met zijn harp, met rechts een bereleider en links een koppel die Adam en Eva zou kunnen voorstellen verjaagd uit het paradijs (met een inscriptie VIVENCTUS:GIRALDUS FILIUS), gebladerte met een mooi dekstuk versierd in bas-reliëf, met palmetten en maskers, mannen met baarden, met tov elkaar aangezette leeuwen in een decor van gebladerte (met een dier op het dekstuk) en mensenhoofden tussen monsters die rankenversiering van gebladerte uitbraken.  In het noorden van het schip behouwen de pijlers in hergebruik 5 Romaanse kapitelen met 2 arenden, Daniël in de leeuwenkuil en met andere mensenhoofden tussen monsters die rankenversiering van gebladerte uitbraken.

    22.jpg

    23.jpg

    24.jpg

    25.jpg

    26.jpg

    27.jpg

     

    28.jpg

    29.jpg

    30.jpg

    31.jpg

    32.jpg

    34.jpg

    35.jpg

    36.jpg

    In de hoogste gedeelten van het schip, onder de gewelven, bemerkt men 8 kapitelen waarvan 5 in het zuiden en 3 in het noorden.  Men bemerkt er 2 kapitelen met uilen, een Koning tussen 2 personnages, 2 kapitelen met mensen die strijden met een monster, een andere kapiteel met 2 arenden en 2 kapitelen met gebladerte.  De dekstukken van sommige kapitelen zowel de kapitelen bovenaan als onderaan, zijn versierd met staafvormige kanteelversiering of met halve roosters. 

    37.jpg

    38.jpg

    39.jpg

    40.jpg

    41.jpg

    42.jpg

    43.jpg

    44.jpg

     

     

     

    Bronnen :

    - Jean Dupont in Nivernais-Bourbonnais roman; Editions de Zodiaque, la Nuit des Temps 45; abbaye de Sainte-Marie de la Pierre qui vire 1976.

    - Sapin C., Arnaud C; en Berry W in Bourgogne romane; Dijon 2006.

    - M. Anfray in l'architecture religieuse du Nivernais au Moyen Âge; les églises Romanes, Paris 1951.