• Sint-Galluskerk te Angerlo (Gelderland)

    Sint-Galluskerk

    te Angerlo

    Beschrijving.

    De laatste Wereldoorlog heeft de heel oude kerk van Angerlo in tufsteen niet gespaard.  De kerk toegewijd aan Sint-Gallus heeft met de restauratie na de oorlog zijn huidige vorm verkregen.  De restaurateurs hebben getracht het Romaanse aspect opnieuw terug te geven zich baserend op de opgravingswerken uitgevoerd tijdens de reconstructie.

    Deze opgravingen hebben aan het licht gebracht dat er zich op deze plaats een éénbeukige vroegromaanse kerk bevond, opgericht in ijzeroersteen.  In de 12de eeuw werd een noordelijke zijbeuk toegevoegd die zich in het oosten verlengde door een vierkante overwelfde kapel met een absidiool.  Deze absidiool vormde het onderste gedeelte van de klokkentoren die nadien werd afgebroken om plaats te maken voor een laatromaanse klokkentoren aan de westelijke zijde.  Op deze plaats blijft er nagenoeg niets meer over daar er in 1766 een nieuwe klokkentoren werd opgericht in baksteen.

    De restauratiewerken hebben de oorspronkelijke verheffing van de Romaanse muren van het schip in ere hersteld.  De klokkentoren  die bovenop de kapel is opgericht is in baksteen gereconstrueerd.  Het dak van het schip en de zijbeuk zijn opnieuw overdekt met een Romaanse dakhelling.

    nederland,gelderland,kerk,tufsteen

    nederland,gelderland,kerk,tufsteen

    nederland,gelderland,kerk,tufsteen

    nederland,gelderland,kerk,tufsteen

    Aan de binnenzijde is de kapel van de klokkentoren voorzien van een graatgewelf zonder nerven dat rust op 4 colonnetten in de hoeken.  Deze laatste stellen hoge basissen en kleine kapitelen voor waar men mascarons ziet gecombineerd met andere voorstellingen.

    Het koor in vulkanische tufsteen dat opgericht werd rond 1400 heeft aan de noordelijke zijde, een sacristie in laatgotisch ontvangen.  Een deksel van een Romaanse sarcofaag in rode zandsteen met een decor in dammotief echter blootgesteld aan de weersomstandigheden, is in het koor opgesteld.

    nederland,gelderland,kerk,tufsteen

    Bron.

    Ada van Deijk in Pays-Bas romans; Editions de Zodiaque "la Nuit des Temps 81; Abbaye Sainte-Marie de la Pierre-qui-Vire 1994. 

    Bijlagen.

    -https://www.pkn-angerlodoesburg.nl/pagina/1243/historie-van-onze-kerkgebouwen.html

    -http://www.reliwiki.nl/index.php/Angerlo,_Dorpsstraat_31_-_Sint_Gallus

    -http://rijksmonumenten.nl/monument/8145/sint-galluskerk/angerlo/

    -https://plus.google.com/u/0/114232711193413610987/posts/XxiZH4oHt9B

  • Hervormde kerk te Ellecom (Gelderland)

    Hervormde kerk

    te Ellecom

    Beschrijving.

    Uit archeologisch onderzoek tijdens de restauratie van 1948 is gebleken dat op de plaats waar nu de Dorpskerk staat, een houten voorganger heeft gestaan. Bij meerdere kerken op de Veluwe vermoedt men dat er een houten voorganger is geweest, maar de kerk in Ellecom is de enige waarbij men dit daadwerkelijk heeft kunnen bewijzen door de verkleuringen van de paalresten in de grond. De houten kapel had een lengte van ± 11,5 meter en een breedte van ± 5 meter en was gesitueerd op de plaats waar nu het schip en een deel van het koor staat. Rond 900 wordt de houten kapel door brand verwoest.

    Pas in de twaalfde eeuw is de houten kapel vervangen door een tufstenen Romaanse versie. Uit archeologisch onderzoek is gebleken dat de afmeting van deze nieuwe kapel 17,60 x 6,80 meter bedroeg.

    Tussen 1128 en 1131 schenkt graaf Gerard van Gelre, met uitdrukkelijke toestemming van zijn vrouw Ermgard en hun zoon Hendrik, de kapel van Ellecom met de erbij behorende tienden aan de Zutphense  Sint-Walburgiskerk als prebende voor de daar verblijvende broeders.

    De Romaanse toren van tufsteen is gebouwd rond 1175. De toren diende als oriëntatiepunt en om er de klokken in op te hangen.  Daarnaast werd de toren gebruikt als schuilplaats tegen rovers maar ook als fort in tijden van oorlog.

    nederland,gelderland,kerk,klokkentoren,tufsteen

    nederland,gelderland,kerk,klokkentoren,tufsteen

    nederland,gelderland,kerk,klokkentoren,tufsteen

    nederland,gelderland,kerk,klokkentoren,tufsteen

    nederland,gelderland,kerk,klokkentoren,tufsteen

    Het oorspronkelijk als kapel bekend staande godshuis is waarschijnlijk in 1359 tot parochiekerk verheven.  Rond 1450 wordt het koor gesloopt en vervangen door een tufstenen Gotische versie. Dit koor is hoger dan het bestaande schip. 

    Tot 1595 ongeveer had het kapittel van Sint Walburgis het recht van voordracht van de pastoor. Onder invloed van de Reformatie werd tegen het einde van de zestiende eeuw de kerk in gebruik genomen voor de gereformeerde godsdienstuitoefening. De toenmalige pastoor koos de zijde van de hervormde kerk, en nam behalve zijn parochianen ook het kerkgebouw mee. Tot 1734 werden de dorpen Ellecom en Spankeren bediend door dezelfde predikanten die afwisselend in een van deze plaatsen woonden. In dat jaar vond een definitieve scheiding plaats en kwam er voor de kerk van Ellecom een aparte dominee.

    In 1859 laat Graaf Bentinck van kasteel Middachten de kerk verbouwen. Het schip wordt afgebroken en vervangen door een bredere variant in baksteen dat in Gotische bouwstijl op gelijke hoogte wordt getrokken met het Gotische koor. De toren, die tot dan ruim boven het schip uit stak, komt hierdoor enigszins in het gedrang. Het spaarveld aan de schipzijde komt nu uit in de kap. Tijdens de verbouwing wordt ook de crypte voor de familie Bentinck onder het koor gebouwd.

    nederland,gelderland,kerk,klokkentoren,tufsteen

    nederland,gelderland,kerk,klokkentoren,tufsteen

    Daar de toren staatseigendom is, wordt de hoofdingang van de kerk verlegd naar links naast de toren. Hier wordt een neogotisch portaal gebouwd. Ook wordt er een nieuw neogotisch zijportaal geplaatst. Voor het eerst komen er banken voor burgers in de kerk te staan.

    Vlak voor de bevrijding in 1945 valt er een V1 op een naburig huis en de kerk wordt ernstig beschadigd.  In 1949 wordt de kerk voor de eerste keer gerestaureerd. De toegang tot de kerk via de toren wordt weer in ere hersteld. De neogotische zijingang en hoofdingang worden verwijderd. De hoofdingang wordt dichtgemetseld en de zijingang wordt vervangen door een eenvoudige versie met lessenaarsdak.

    In 1962 volgt de tweede restauratie. De toren wordt gerestaureerd en krijgt een volledig nieuwe eiken spits met leibedekking. Het dak van het schip en koor wordt vervangen door een kap met gesmoorde oudhollandse pannen. Voorheen was dit dak voorzien van een leibedekking. De rouwborden worden gerestaureerd en opnieuw opgehangen.

    Bron.

    - Stichting Behoud Dorpskerk Ellecom.

    Bijlagen.

    -http://rijksmonumenten.nl/monumenten/nederlands-hervormde-kerk/ellecom/

    -https://mijngelderland.nl/inhoud/canons/rheden/middeleeuwse-kerken-in-de-gemeente-rheden

    -https://drimble.nl/cultuur/ellecom/202066.html

    -http://www.stbehouddorpskerk.nl/

    -https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Dutch_Reformed_Church,_Ellecom

    -https://nl.wikipedia.org/wiki/Dorpskerk_(Ellecom)

    -https://plus.google.com/u/0/114232711193413610987/posts/PzrWSJZGbM8